Sağlıklı bir vücut ve kemik yapısı için yeterli D vitamini seviyeleri oldukça önemlidir. Normal koşullar altında insan vücudunda bulunan D vitaminin %90-%95’i güneş ışınlarının etkisi ile deride sentez edilir. Özellikle içine katılmadıkça besinlerle alınan vitamin D’nin büyük bir önemi yoktur. Güneş ışığı temel kaynaktır ve yeterince faydalanılırsa takviye olarak D vitamini almaya gerek yoktur. Özellikle kış aylarında D vitamini eksiklilkleri daha fazla görülebilmektedir.
D vitamini eksikliğinin önlenmesi ve tedavisi için güneş ışınlarından yararlanmak şarttır. Özellikle güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde D vitamininin emilimi daha iyi olacağı için, sabah 10.00 ile öğleden sonra 15.00 saatleri arası ve günde 15-30 dakika güneşten yararlanım sağlanmalıdır. Koruyucu krem, kıyafet ve pencere arkasından güneşlenmek, D vitamini üretiminin daha az olmasına neden olabilir. Güneş ışığına maruz kalmanın sınırlı olduğu kişiler için diyet ile alım ve takviye özellikle önemlidir. Diyet ile alımda somon, uskumru, sardalya gibi yağlı balıklar ve özellikle yumurta sarısı D vitamini içeriği ile ön plana çıkmaktadır. Bu besinlerin özellikle tüketimi sağlanmalıdır. Ancak diyet ile alım günlük ihtiyacın çok düşük bir kısmını karşılamaktadır. Bu sebeple özellikle güneşten de az yararlanan kişilerde takviye kullanımı gerekebilmektedir ve gerekli dozaj ayarlaması doktor kontrolünde yapılmalıdır
Koruyucu kremlere gelecek olursak…
Otuz faktörlü güneş koruma kremlerin de ciltte D vitamini üretimini %95-%98 oranında azalttığı bilinmektedir. Sekiz SPF güneş kremlerinin bile kandaki D vitamini düzeyini azalttığı düşünülmektedir. Bu sebeple belirtilen saat ve sürelerde güneş kremi kullanmadan güneşten faydalanmak, D vitamininin karşılanabilmesi açısından en doğru yol olacaktır.
Kimler risk altında?
Kapalı ortamlarda çalışan kişiler, yüksek faktörlü güneş kremi kullananlar, beslenme bozukluğu olan kişiler, kapalı giysi giyen bireyler ve yaşlılarda D vitamini eksikliği görülme riski daha yüksek oranda bulunmuştur. Yaşın da artmasıyla birlikte D vitamini sentezinde bir azalma gözlenmektedir. Özellikle yaşlılık döneminde önemli olan kemik sağlığının korunabilmesi için D vitamini seviyelerinin belli aralıklarla kontrol edilmesi ve eksiklik durumunda takviyenin sağlanması oldukça önemlidir.
